محصولات

زمانیکه نام زنجیر به گوش ما میخورد، زنجیری با قلاب کوتاه را تصور می کنیم که از حلقه های فلزی متصل بهم تشکیل یافته اند یا انواع زنجیری که در موتور یا دوچرخه استفاده می شود.

هر سایز زنجیر و با هر کاربردی هر چند در کارخانجات استفاده می شوند ولی به ندرت در زندگی روزمره دیده می شوند. در حقیقت اکثر افراد متوجه نمی شوند که زنجیر دائما در اطراف آنها، مثلا در آسانسورها، پله برقی استفاده می شوند.

زنجیر رول فولاد، آخرین طرح زنجیر، اکثر زنجیر تولیدی امروز را شامل می شود که نسبتا ابداع جدیدی است. حدود 100 سال عمر دارد. ماننداجزاء ماشین نسبت به دنده ها و تسمه ها جدید است.

عبارت زنجیر متحرک در طول دوران زندگی لئوناردو واوینچی مطرح شد(1452-1519). لئوناردو طرح هایی را کشید که بعنوان بخشی از مطالعات خودش در مورد متحرک ها و بقیه ی مکانیزم هایی بود که بین سالهای 1478 و 1518 انجام داد. امروزه این طرح های اولیه و یادداشت های همراه ان بخشی از ‘codex atlanticus’ وی شدند.

زنجیر: مکانیزمی ساده

زنجیر انتقال دهنده به تنهایی مکانیزم بسیار ساده ای دارد. در شکل رایج خود، تنها از 5 جزء تشکیل یافته است: صفحه های داخلی، بوشینگ، رولر، صفحه های خارجی و پین ها. در نتیجه ی حرکت بین بوشینگ و پین ، زنجیر، چرخ دنده ای را نیز به کار میگیرد؛ قطر جلویی باریک تر از عقبی است و بنابراین دو بخش درون یکدیگر میچرخند.

این مکانیزم به حدی ساده است که برای بیش از یک قرن صنعتی شده است و رایج ترین نوع زنجیرها ( هم انتقال دهنده و هم کانوایر) در کاتالوگ استانداردهای بین المللی جای گرفته اند. اصلا تصادفی نیست که حتی کشورهای در حال توسعه حداقل رایج ترین انواع زنجیر را تولید می کنند.

مواد سازنده
زنجیری با کاربرد صحیح و اندازه ی مناسب تنها در صورتی نیاز به جایگزینی دارد که به حدی کش بیاید که دیگر به خوبی کار نکند. این طویل شدن بدلیل سایش بخش های متحرک است (مثلا بوشیگ و پین ها). آلیاژ، موادی با رویکرد خاص، مقاومت بالایی را در برابر چنین سایش هایی ارائه می دهند. رایج ترین نوع رویکرد، کاربوریزه کردن است که غلظت کاربید را در لایه های سطحی افزایش می دهد. در حالیکه یک فرایند رایج صنعتی است، تولید کنندگان محدودی قادر به کنترل عمق کاربوریزه کردن و دست یابی به غلظت های بهینه ی کربن هستند.
سختی سطح پین و گردی سطح بوش، عوامل اصلی دیگری هستند. که طراحی سیستم پیکربندی بوش با انحنای خاص با نام profiling( نمایه سازی) به این مسئله کمک می کند. این فرایند، ” تاثیر بشکه ای” را حذف می کند که در غیر اینصورت روی بوشینگ ها عمل می کند و در نتیجه ی فشار به صفحه ها، منطقه ی سطحی مورد استعمال زنجیر را کاهش خواهد داد.

مفاهیم کلی زنجیر صنعتی

در حوزه ی مکانیک، زنجیر وسیله ی انتقال قدرت یا حرکت( در مورد زنجیرها کانوایر) بین دو یا چند شفت چرخشی را فراهم می کند.درایو های زنجیر می توانند بین دو شفت متعلق به همان ماشین یا بین الکترو موتور یا هر منبع قدرت و مکانیزم مستقلی بکار رود.

زنجیر متحرک اساسا از چرخ دنده ی متحرک، یک یا چند چرخ دنده ی متحرک و زنجیر بی انتهایی تشکیل می شود که سوراخ را با دنده های چرخ دنده پیوند می زند.هر زمانیکه زنجیر برای انتقال توان به کار رود که غالبا اینگونه است، نوع زنجیر انتقالی تحت خدمات عادی می تواند به کارایی 98 درصدی برسد در حالیکه در همین زمان ضریب سرعت مثبتی بین شافت های متحرک و در حال حرکت می دهد. ابعاد تراکم و سبکی زنجیر متحرک ویژگی هایی هستند که از مزایای کاربرد زنجیرهای در زمینه های بسیاری هستند.زنجیرهای تخصصی در شرایط محیطی خشن ( برای مثال در حضور گرد و غبار، محیط زیست خورنده، آب چشمه و آب دریا و غیره) کاربرد دارند.

انتخاب زنجیر متحرک برای کاربردهای انتقال قدرت معین نیازمند دو گام اولیه است: نخست انتخاب نوع زنجیر مورد نیازو دوم انتخاب براساس محاسبه های شرایط معین کاربرد توان، نسبت و سرعت که منجر به حرکت عالی یا مورد نیاز است.برای کاربردهای کانوایری نقاط دیگری را باید در نظر گرفت. علاوه بر این، طول عمر زنجیر رولر معمولا بوسیله ی مقاومت در برابر خستگی و سایش تعیین می شود.

ترکیب بندی زنجیر رولر

ابعاد اصلی زنجیر رولر بدین ترتیب اند: گام(p) به نام لاتین Pitch، قطر رولر(Dr) با نام لاتین diameter و عرض داخلی (w)width. گام، فاصله ای است که به صورت میلیمتری، بین مرکز دو پین اجرایی زنجیر اندازه گیری می شود. قطر رولر ، ابعادی است که به صورت میلیمتری قطر خارجی زنجیر رولر را نشان می دهد. عرض داخلی فاصله ای به صورت میلیمتری بین دو جهت مخالف صفحه های پیوند داخلی است: غالبا این بعد بصورت نامی با عرض زنجیر رولر تشخیص داده می شود.

تصویر 1. طرح ارتباطی بین اتصال داخلی و اتصال پین

زنجیرهای رولر از یک سری اتصالات داخلی و اتصالات پین تشکیل می شود که با هم برای شکل دهی به ابزاری منعطف برای انتقال متحرکی اجرا می شوند.

اتصال داخلی( تصویر 2)

اتصال داخلی از دو صفحه تشکیل شده که هرکدام با دو سوراخ ارائه می شوند که دو بوشینگ به آن متصل می شود. دو رولر روی بوشینگ نصب شده اند تا از اصطکاک در طول gearing جلوگیری کنند. نکته: زنجیرهای بوش، رولر ندارند.

اتصال پین( تصویر3)

اتصال پین از دو صفحه ی متصل بوسیله ی دو پین تشکیل شده اند که از دو اتصال داخلی پیوسته عبور می کند تا تداوم زنجیر را تضمین کند( شکل 1). برای انواع زنجیرهای پرچینی، پین های اتصالات پین در دو طرف پرچین شده اند/ برای انواع زنجیرهای چسبیده، پین های اتصالات پینی روی یک طرف پرچین شده اند در حالیکه سمت مخالف با دو پرچین یا spring clip یا رول پین ارائه می شوند تا امکان جدا سازی زنجیر را فراهم کند.

زنجیر دو کاربرد دارد:انتقال نیرو و انتقال دهندگی.

صنایعی که کاربران اصلی زنجیر هستند شامل اتومبیل، الکترونیک، فولاد، صنایع شیمیایی، محیطی، غذایی، دوچرخه و صنایع موتورسیکلت، تکنولوژی جدید و روش های تولیدی را طراحی کردند که نیازمند انواع عملکردهای زنجیر هستند.
زنجیر چیست؟

جزء قابل اطمینان ماشین است که قدرت را بوسیله ی نیروهای کششی انتقال می دهد و در ابتدا برای انتقال توان و سیتم های انتقال دهنده استفاده می شود. کاربرد و عملکرد زنجیر، مانند تسمه است و انواع زنجیرهای مختلفی وجود دارند. پس می توان زنجیرها را از نظر مواد سازنده یا روش ساخت به انواع زیر تقسیم کرد

زنجیر چدن
زنجیر فولاد ریخته گری
زنجیر آهنگری
زنجیر فولادی
زنجیر پلاستیکی

در حال حاضر سفارش سه مورد اول بسیار کاهش یافته و فقط در شرایط خاص استفاده می شوند. برای مثال، زنجیر چدن بخشی از تجهیزات تصفیه آب است؛ زنجیر ریخته گری برای کانوایرهای هوایی در کارخانجات اتومبیل استفاده می شود.زنجیرهای پلاستیکی و زنجیرهای فولاد یا زنجیر رولر ( roller chain)از جمله زنجیرهای پر کاربررد در این صنعت هستند.

زنجیرها بنابر موارد استعمال آنها به 6 نوع عمده تقسیم می شوند:

زنجیرهای انتقال قدرت
زنجیر کانوایر با گام کوتاه
زنجیرهای کانوایر دقیق
زنجیر top
زنجیر جریان آزاد
زنجیر کانوایر با گام بلند

مورد اول برای انتقال توان و 5 مورد دیگر برای حمل و نقل استفاده می شوند.
یک زنجیر صنعتی از اجزاء زیر ساخته می شوند.

کاربردهای کانوایر

سیستم های کانوایر بسته به کاربرد آنها، از زنجیرها، تسمه ها یا رولر ها استفاده می کنند. کانوایرهای تسمه بهترین گزینه برای حرکت های حجیم مواد انبود هستند. بجز این شرایط ، زنجیرها، تسمه ها و رولرها معولا از نظر سرعت، ظرفیت یا فاصله انتقال مواد واحد غیر قابل مقایسه هستند.

اکثر زنجیرها از آهن یا پلاستیک طراحی شده ساخته می شوند، که می تواند تحت تاثیر شرایطی باشد که زنجیرها در آن کار می کنند. برای مثال، دما یا مقدار گرد و غبار هوا می تواند روی زنجیر تاثیر گذار باشد.زمانیکه زنجیری مطابق کاربرد خود انتخاب می کنید، باید محیطی که زنجیر در آن کار می کند را نیز مد نظر داشته باشد.

کاربرد زنجیرهای فولادی در دماهای بالا

زمانیکه زنجیرهایی با عملیات حرارتی در دماهایی بالاتر از محدوده دمایی خود به کار می روند، مشکلات زیر اتفاق می افتند:

افزایش سایش بدلیل افزایش سختی
روان کاری ناقص بدیل از بین رفتن روان کاری یا کربن سازی
اتصالات سفت و سایش افزایش یافته بدلیل وجود اکسیداسیون
کاهش قدرت
برای ممانعت از زوال ساختار در دماهای بالا، از روان کننده های خاصی استفاده کنید.

زنجیرهای استاندارد ( سری اروپایی)

• براساس قوانین ISO/R 606-1982 تولید می شوند. بدلیل هماهنگی استانداردهای ملی در اروپا، این زنجیرها اغلب صرفا زنجیرهای ISO، زنجیرهای استاندارد بریتانیا (BS) یا زنجیرهای DIN نامیده می شوند. در ایالات متحده این زنجیرها، زنجیرهای metric نیز نامیده می شوند.

• رایج ترین استاندارد مورد استفاده در اروپا برای اهداف انتقال قدرت و بنابراین در اکثر ماشین های ساخت اروپا
زنجیرهای استاندارد سری آمریکایی

• طبق استاندارد آمریکایی ANSI B 29.1 تولید می شوند که در استاندارد ISO/R 606 1982 از ISO گنجانده می شوند.

• دامنه ی کاربردی مشابه سری های اروپایی ولی به دلیل ویژگی های طراحی، دارای مزیت مقاومت در برابر خستگی است. از طرف دیگر، بار شکست کمتری از زنجیرهای سری اروپایی دارند.و غالبا در ماشین آلات اروپایی و تجهیزات ساخته شده در آمریکا استفاده می شود.